احمد مجاهد

مقدمه 43

جوحى ( فارسى )

تعداد افزوده‌ها را از كتب ادب فارسى استخراج كرده و با افزودن يك كلمهء « ملّا » در اول حكايات و تغيير انشاى آن‌ها به زبان عاميانه ، كتاب ملّا نصر الدّين را تأليف كرده است ( رجوع به فصل : ملّا نصر الدّين ساختهء ايرانيان شود ) . يعنى همان كارى كه تركان عثمانى بر سر حكايات جحا آوردند و آن‌ها را به اسم « خوجا نصر الدّين » چاپ كردند ، مرحوم رمضانى و ديگر مؤلفان ايرانى ، حكايات بىنام و نشان و يا با نام و نشان را از متون ادب فارسى جمع‌آورى كردند و با افزودن كلمهء « ملّا » در اول آن‌ها ، كتاب‌هاى ملّا نصر الدّين ايرانى را به وجود آوردند . تأثير ملّا نصر الدّين بر ادبيات عاميانه از حق نگذريم ، كتاب ملّا نصر الدّين تأثير زيادى بر ادبيات عاميانهء مردم ايران داشته است . شخصى نيست از طبقات متوسط و پايين جامعه كه حكاياتى از ملّا نصر الدّين بر زبان نداشته باشد ، روزنامه و مجله‌اى نيست كه در روز و هفته و ماه ، به مناسبت ، حكايتى از ملّا نصر الدّين شاهد نياورد . نقد كتاب دخونامه همان كارى كه محمد رمضانى با كتاب‌هاى پيش از خود كرد كه حكايات بىنام و نشان و يا با نام و نشان را ، با افزودن يك كلمهء « ملّا » به اول آن‌ها ، كتاب ملّا نصر الدّين خودش را تأليف كرد ، همان كار را مؤلف « دخونامه » با كتاب ملّا نصر الدّين ( چاپ‌هاى مختلف ) انجام داد . يعنى كلمهء « ملّا » را از ابتداى حكايات برداشت و به جاى آن كلمهء « دخو » را گذاشت و كتاب « دخونامه » در سال 1338 خ تأليف و چاپ كرد ، و در پشت كتابش هم نوشت : « چون اين مجموعه طى شمارهء 12358 / 37 به ثبت رسيده ، و حق چاپ آن مخصوص كتاب‌فروشى و چاپ خانهء حاج محمد على علمى است ، بنا بر اين ، حق چاپ و اقتباس و تقليد ، به هر صورت و به هر اسم محفوظ بوده ، و متخلفين در محاكم صالحه مورد تعقيب شديد قرار خواهند گرفت » ! ببرى مال مسلمان و چو مالت ببرند * بانگ و فرياد برآرى كه مسلمانى نيست [ سعدى ]